Başa dön
Röle Nedir? Ne İşe Yarar? Çalışma Prensibi

Röle Nedir? Ne İşe Yarar ve Çeşitleri Nelerdir?

Röle Nedir? Röle elektrikle çalışan bir anahtardır. Rölenin bobininden geçen akım, anahtar kontaklarını değiştiren manyetik bir alan oluşturur. Bobin akımı açık veya kapalı olabilir, bu nedenle rölelerin iki anahtar konumu vardır ve çoğu şemada gösterildiği gibi çift ​​atış (değiştirme) anahtar kontaklarına sahiptir.

Röleler, bir devrenin, birinciden tamamen ayrı olabilen ikinci bir devreyi değiştirmesine izin verir. Örneğin, düşük voltajlı akü devresi 230V AC şebeke devresini değiştirmek için bir röle kullanabilir. İki devre arasındaki rölenin içinde elektrik bağlantısı yoktur, bağlantı manyetik ve mekaniktir.

Röle Kartları Satın Al

 

12V röle için nispeten büyük bir akım olan 30mA bobinden geçer, ancak daha düşük voltajlarda çalışmak üzere tasarlanmış röleler 100mA kadar akım geçirebilir. Çoğu entegre devresi bu seviye de bir akımı sağlayamaz ve bir transistör kullanarak röle bobini için gereken daha yüksek akım elde edilebilir. 555 zamanlayıcı IC  için maksimum çıkış akımı, doğrudan bir röle bobini beslemek için yeterli olan 200mA’dır.

Röleler genellikle SPDT veya DPDT‘dir. Alttaki görsel, bobini ve anahtar kontakları çalışan bir röleyi gösterir. Bobin açıldığında soldaki bir kolun manyetizma tarafından çekildiğini görebilirsiniz. Bu kol anahtar kontaklarını hareket ettirir. Ön planda bir tane kontak grubu (SPDT) ve arkasında başka bir kontak vardır ve röleyi DPDT yapar.

  • SPDT: Tek kutuplu, çift atışlı, basit bir make-make-break değiştirme anahtarıdır.
  • DPDT: İki devre tarafından kontrol edilen iki SPDT anahtarına eşdeğer çift kutuplu, çift atışlıdır.
Bobin ve Anahtar Kontaklarını Gösteren Röle Çalışma Prensibi

Röle Çalışma Prensibi

Bobin genellikle açıktır ve her iki yönde de bağlanabilir. Röle bobinleri, kapatıldıklarında kısa yüksek voltaj (ani yükselmeler) üretir ve bu, devredeki transistörleri ve IC’leri yakabilir. Hasarı önlemek için röle bobinine bir koruma diyotu bağlamanız gerekir .

Çoğu röle PCB montajı için tasarlanmıştır, ancak rölenin plastik kasasını eritmekten kaçınmanıza dikkat ederek telleri doğrudan pimlere lehimleyebilirsiniz.

 

Rölenin anahtar bağlantıları genellikle COM, NC ve NO olarak etiketlenir:

  • COM = Anahtarın ortak, hareketli kısmıdır. Bağlantınızı her zaman buradan yapın.
  • NC = Normalde kapalıdır. Röle bobini kapalı olduğunda COM buna bağlanır.
  • NO = Normalde açıktır. Röle bobini açık olduğunda COM buna bağlanır.

Röle bobini açıkken anahtarlanmış devrenin açık olmasını istiyorsanız COM ve NO’ya bağlayın .

Röle bobini kapalıyken anahtarlanmış devrenin açık olmasını istiyorsanız COM ve NC’ye bağlayın .

 

Röle Seçimi

Bir röle seçerken birkaç özelliği göz önünde bulundurmanız gerekir:

  • Fiziksel boyut ve pim düzeni
    Mevcut bir PCB için bir röle seçiyorsanız, boyutlarının ve pim düzenlemesinin uygun olduğundan emin olmanız gerekir. Bu bilgileri rölenin satış sayfasında veya datasheet bilgilerinde bulabilirsiniz.

 

  • Bobin gerilimi
    Rölenin bobin voltaj değeri ve direnci, röle bobinine güç veren devreye uygun olmalıdır. Birçok rölenin 12V besleme için bir bobini vardır, ancak 5V ve 24V röleler de mevcuttur. Bazı röleler, nominal değerlerinden biraz daha düşük bir besleme gerilimi ile de mükemmel olarak çalışır.

 

  • Bobin direnci
    Devre, röle bobininin akım kapasitesini karşılayabilmelidir.
Röle bobini akımı =    besleme gerilimi 
   bobin direnci

Örneğin: 400 bobin direncine sahip bir 12V besleme rölesi om 30mA akımdan geçer. Bu 555 zamanlayıcı IC (maksimum çıkış akımı 200mA) için uygundur, ancak çoğu IC için çok fazladır ve akımı yükseltmek için bir transistör gerektirir .

 

  • Anahtar değerleri (voltaj ve akım)
    Rölenin anahtar kontakları, kontrol edecekleri devreye uygun olmalıdır ki gerilim ve akım değerlerini kontrol edebilesiniz. Voltaj değerinin AC için genellikle daha yüksek olduğunu unutmayın, örneğin: “24V DC’de 5A veya 125V AC”.

 

  • Anahtar kontağı düzenlemesi (SPDT, DPDT vb.)
    Çoğu röle, genellikle “tek kutuplu değiştirme” (SPCO) veya “çift kutuplu değiştirme” (DPCO) olarak tanımlanan SPDT veya DPDT‘dir.
 

Röleler için koruma diyotları

Transistörler ve IC’ler, bir röle bobini kapatıldığında üretilen kısa yüksek voltajdan korunmalıdır. Diyagram, bu korumayı sağlamak için bir sinyal diyotunun (örn. 1N4148) röle bobini boyunca ‘geriye’ nasıl bağlandığını gösterir.

Bir röle bobininden akan akım, akım kapatıldığında aniden çöken bir manyetik alan oluşturur. Manyetik alanın ani çökmesi, transistörlere ve IC’lere zarar verme olasılığı yüksek olan röle bobini boyunca kısa bir yüksek voltaj oluşturur. Koruma diyotu, indüklenen voltajın bobin (ve diyot) üzerinden kısa bir akım çekmesine izin verir, böylece manyetik alan hızlı bir şekilde etkisizleştirilir. Bu, indüklenen voltajın transistörlere ve IC’lere zarar verecek kadar yüksek olmasını önler.

 

Reed Röle

Reed anahtarları normalde bir mıknatısla çalıştırılır, ancak manyetik bir alan oluşturmak ve manyetik anahtarı kapatmak için reed rölesini içinden akım geçen bir bobin ile çalıştırabiliriz.

Reed röleleri genellikle standart rölelere (örneğin om1000 ) ve çok çeşitli besleme gerilimlerine (örneğin 9-20V) göre daha yüksek bobin dirençlerine sahiptir. Saniyede birkaç yüz kata kadar standart rölelerden çok daha hızlı geçiş yapabilirler; ancak sadece düşük akımları değiştirebilirler (örneğin maksimum 500mA).

Röle Satın Al

 

Röle vs Transistör

Röleler gibi, transistörler de elektrikle çalışan bir anahtar olarak kullanılabilir. Küçük DC akımları (<1A) düşük voltajda değiştirmek için genellikle röleden daha iyi bir seçimdir. Bununla birlikte, transistörler AC’yi (şebeke elektriği gibi) değiştiremez ve basit devrelerde büyük akımları (> 5A) değiştirmek için genellikle iyi bir seçim değildir. Bu durumlarda bir röleye ihtiyaç duyulacaktır, ancak röle bobininin akımını değiştirmek için düşük güçte bir transistörün gerekli olabileceğini unutmayın.

Rölelerin avantajları ve dezavantajları aşağıda listelenmiştir:

Rölelerin avantajları:

  • Röleler AC ve DC’yi değiştirebilirTransistörler sadece DC’yi değiştirebilir.
  • Röleler standart transistörlerden daha yüksek voltajları değiştirebilir.
  • Röleler genellikle büyük akımları değiştirmek için daha iyi bir seçimdir (> 5A).
  • Röleler aynı anda birçok akımı değiştirebilir.

Rölelerin dezavantajları:

  • Röleler, küçük akımları değiştirmek için transistörlerden daha hantaldır.
  • Röleler hızlı bir şekilde geçiş yapamaz (reed röleleri hariç), transistörler saniyede birçok kez geçiş yapabilir.
  • Röleler , bobinlerinden geçen akım nedeniyle daha fazla güç kullanır.
  • Röleler birçok IC’nin sağlayabileceğinden daha fazla akım harcar, bu nedenle rölenin bobininden geçen akımı değiştirmek için düşük güçte bir transistör gerekebilir.

 

Hepsi bu kadar. Umarım Röle Nedir? Ne İşe Yarar ve Çeşitleri Nelerdir? makalemizi beğenmiş ve yeni bir şeyler öğrenmişsinizdir.
Memnun kaldıysanız aşağıda bulunan “yukarı ok“a tıklayarak +1 puan verebilirsiniz.
Diğer Güncel Arduino Projeleri için BURAYA TIKLAYABİLİRSİNİZ.

Sizde Robotlara ve Maker’lığa Meraklıysanız Robotik Marketimiz ROBOCOMBO‘yu Ziyaret Edebilirsiniz.

Okuduğunuz İçin Teşekkürler.

 

 

Kaynak: electronicsclub.info/relays.htm